Powrót 

Miejscowo¶ci Suwalszczyzny i ziem przyległych w końcu XIX wieku.

Wybór na podstawie „Słownika Geograficznego Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich“, tom II, XV.
Litera „F“.

Na skróty: Fedorowizna, Filipów, Flakowen, Folusz, Fornetka, Fr±cki, Friedensdorf, Friedrichsberg, Fritzendorf, Frydrychowo.

Filtruj :


Tom II, str. 366

(Niektóre miejscowo¶ci niezamieszczone pod t± liter± znajduj± się pod Ch., np. Fastów—Chwastów).

 

Fabryka, w¶, pow. bia­ło­sto­c­ki, par. Choroszcza.

Falewicze 1.) w¶. pow. prużański, gm. Noski, 15 w. od Prużany, 423 dz. 2.) F., w¶, pow. rochaczewski, gm. Ciechinicze (5 w.), 32 dm., 260 mk.

Falki 1.), ok. szlach. w pow. biel­skim, gub. grodz., przy drodze z Brańska do Bia­łe­go­sto­ku. W dokumentach wspominane F.-Godziemby (1424), P.-Filipy (1569), F.-Kowale i F.-Starawie¶. 2.) F., w¶ wło¶c., pow. wilejski, o 19 w. od Wilejki, 1 okr. adm., 10 dm., 107 mk. (1866).

Falki 1.) Filipy, w¶ i okolica, pow. bielski gub. grodz., gm. Rajsk, 21 w. od Bielska. W¶ ma 10 dz. wło¶c.; okolica 356 dz. 2.) F., Godziemby, okolica, tamże, 23 w. od Bielska, 93 dz. 3.) F., Kowale, okolica, tamże, 18 w. od Bielska, 97 dz. 4.) F., Stare, okolica, tamże, 20 w. od Bielska, 217 dz.

Falkowszczyzna, urocz., pow. wołkowyski, gm. Szymki, 60 dz.

Falusze, chutor, pow. grodzieński, gm. Górnica, 5 wiorst od Grodna, O’Brian-de Lassych, 85 dz.

Fałęcinek, niem. Klein-Wallenczinnen, w¶ i folw., pow. jańsborski, st. p. Drygały.

Fast…, ob. Chwast

Fasty, ob. Chwasty.

Fasty, Chwasty, w¶ nad Supra¶l±, pow. bia­ło­sto­c­ki, gm. Bia­ło­sto­czek (661 dz. wło¶c., 34 dm., 392 mk., cerkiew i 67 dz. cerk. Pod wsi± na wzgórzu kurhan w kształcie ostrokręgu ¶ciętego.

Faulheden, Faullehden, (niem.), ob. Fuledy.

Faustynowo, osada, pow. brzeski gubernii grodz., gm. Miedno, 41 w. od Brze¶cia, 65 dz. wło¶c. i 137 dz. Krasowskich.

Fedorowizna, w¶, pow. augustowski, gm. Sztabin, par. Krasnybór. Liczy 17 dm., 96 mk., odl. 18 w. od Augustowa.

Felicyanowo, 1.) kol., pow. kalwaryjski, gm. i par. Urdomin. Liczy 16 dm., 68 mk. 2.) F., por. Felicyanów.

Felicyanowo 1.) w¶, pow. kobryński, gmina Osowce, 66 w. od Kobrynia, 124 dz. wło¶ciańs. 2.) F., dobra, pow. prużański, gm. Kotra, 15 w. od Prużany, własno¶ć Wie­lo­wiej­skich, 961 dz. 3.) F., fol. dóbr Dobromy¶l, pow. słonimski. 4.) F., dobra, pow. dĽwiński (dyneburski), własno¶ć Wro­c­kich, 115 dz.

Felicyno, chutor w dobrach Dywin, pow. kobryński.

Felsenhof, (niem.), os. pow. łecki. st. poczt. Ełk. [Na mapie 1980-82 PGR Skup na płn.-wsch od Stradun.]

Feńkowo, fol. dóbr Skidel, pow. grodzieński.

Feste-Boyen (niem.), ob. Boyen i Lec.

Fijałkowo 1.). w¶, pow. przasnyski, gm. Karwacz, par. Bogate. Ob. Dobrzankowo. 2.) F., w¶, pow. maryampolski, gm. Jaworowo, par. Igłówka; liczy 3 dm., 20 mk. Br. Ch.

Filipki Małe i F. Wielkie, w¶ szlach., pow, szczuczyński, gm. i par. Lachowo. W 1827 r. F.-Wielkie liczyły 20 dm., 119 mk.; F.-Małe 7 dm., 44 mk., 6 mr. gruntu. W 17 w. doł±czano do tej nazwy drug±, zapewne ogóln± całej okolicy: Łowczewo, która obecnie zatarła się i wyszła z użycia. F. s± gniaz­dem ro­do­wem Fi­lip­ko­w­skich. Folw. Filipki Małe podług opisu z r. 1866 rozl. wynosi mr. 139. W¶ Filipki Małe osad. 5, gruntu m. 6.

Filiponi, nazwa jednej ze sekt, na które dziel± się starowiercy w Rossyi. Za Zygmunta Augusta pewna liczba F. przesiedliła się do Litwy i znalazła przytułek u Chodkiewicza, hetmana litewskiego. Pierwsze ich siedziby miały się znajdować w okolicach wsi Lipina [(23.)], w dzisiejszym [Bł±d, w pow. sejnenskim do 1866 r.] pow. sejneńskim. Obecnie mieszkaj± w pięciu założonych przez siebie osadach: Głęboki Rów, Rasztobol i Szury w pow. suwalskim, Pogorzelec w sejneńskim, Pijawne Ruskie, w pow. augustowskim. Każda z tych wsi ma dom modlitwy i swego nauczyciela. Zajmuj± się głównie rolnictwem, ogrodownictwem i ciesiołk±. W r. 1865 rz±d przeznaczył dla nich z maj±tków skarbowych 1,904 dz. ziemi, na której osiedliło się 174 rodzin. Ob. Fankidejski. „Filiponi na pruskich Mazurach“ (Wędrowiec r. 1882, n. 42).

Filiponie, s± to wychodĽcy z Rossyi, w ci±gu XVIII w. osiedleni głównie w sejneńskiem i na Mazurach pruskich. Nazwę za¶ Jedynowierców nosz± ci, co dopiero od 1830 w Król. Pol. osiedli. [Por. Filiponi.] F. S.

Filipów, Filipowo, [Pierwotnie Szembelewo.] os., przedtem mko, pow. suwalski, gm. i par. Filipów. Odl. od Suwałk 23 w., leży na samej granicy od Prus o 2 mile na płn.-wsch. od Margrabowy. Posiada ko¶ciół par. murowany z 1838 r. s±d gm. okr. II, komorę celn±, st. pocztow±. Ko¶ciół i par. erygował 1571 r. Zygmunt August. W 1827 r. liczono tu 323 dm. i 2326 mk.; w r. 1861 było 291 dm. i 2551 mk., w tej liczbie 812 żydów; obecnie liczy 186 dm., 2247 mk. Przez tutejsz± komorę wywiez. w 1876 r. za 213,435 rs. a przywieziono za 34,848 rs. W 1878 r. pobrano cła 6,500 rs. F. został miastem na prawie magdeburskiem, na mocy przywileju Zygmunta Augusta z 1570 r. Król ten w następnym roku uposażył ziemi± tutejszy ko¶ciół parafialny, który w obecnej postaci wzniesiony został w 1742 r., odnowiony 1838. Tu urodził się znany teolog aryański Andrzej Wiszowaty w 1608 r. Nad jeziorem pod samem miastem wojsko polskie pod wodz± hetmana Gosiewskiego stoczyło niepomy¶ln± walkę ze Szwedami i Niemcami w dniu 12 paĽdziernika 1656 r. Par. F. dek. suwalskiego 3898 dusz liczy. Starostwo filipowskie w woj. grodzieńskiem przy końcu XVIII w. płaciło kwarty 1178 zł. W czasie sejmu 1775 prawem emfiteutycznem nadane zostało Puzynie. Gmina F. należy do s±du gm. okr. II; liczy lud. 3063, rozl. 5209 mr. W skład gm. wchodz±: Filipowo, Jemieliste, Olszanka, Szafranka, Wiszniewsk i Wólka. Br. Ch.

Filipówka, rzeczka, ob. Rospuda.

Filipowo, ob. Filipów.

Filipowicze 1.) w¶, pow. kobryński, gmina Rohożna, 17 w. od Kobrynia, 193 dz. wło¶c., Grodzkich 109 dz. 2.) F., Zarzeck, dobra, tamże, ob. Zarzeck.

Filipp… (niem.), ob. Philipp…

Filipy, okolica w pow. bielskim gub. grodz., przy drodze z Brańska do Bia­łe­go­sto­ku.

Filipy, w¶, pow. władysławowski, gm. Tomaszbuda, par. Wysoka Ruda, 30 w. od Władysławowa, ma 14 dm., 109 mk.

Firsztenwald, os. le¶na, pow. władysławowski, gm. Giełgudyszki, par. Szaki. Ma 1 dm., 7 mk.

Fiszki 1.) fol. dóbr Augustowek, pow. grodzieński. 2.) F., urocz. przy wsi Rohacze, pow. sokólski.

Fiszor, Fisior, ob. Bug.

Flabowen (niem.), w¶, pow. lecki, st. p. Zalec.

Flakowen (niem.), w¶, pow. margrabowski, st. p. Mieruniszki.

Flesze Rożyńskie, w¶ szlach., pow. szczuczyński, gm. Bogusze, par. Grajewo. W 1827 r. było tu 15 dm., 96 mk.

Floesten (niem.) ob. Włosty (Wolsztyn ?).

Flohrkehmen (niem.), w¶, pow. g±biński, st. p. Judtschen.

Folusz 1.). os., pow. koniński, gm. Piorunów, par. Wyszyna. 2.) F., os. młyn., pow. miechowski, gm. Wielko-Zagórze, par. Miechów, nad rzeczk± Miechówk±, pod samem m. Miechów położona; należała dawniej do dóbr klasztoru miechowskiego; od r. 1818 jest własno¶ci± skarbu. 3.) F., w¶, pow. suwalski, gm. Kadaryszki, par. Lubowo. W 1827 r. było tu 11 dm. 118 mk.; obecnie liczy 14 dm., 186 mk.; odl. 28 w. od Suwałk.

Folwark (z niem. Vorwerk) oznacza obecnie ogół zabudowań gospodarskich, w których mie¶ci się zarówno żywy jak i martwy inwentarz, potrzebny do uprawy pewnego znaczniejszego obszaru roli, tudzież zwykle siedziba b±dĽ samego wła¶ciciela, b±dĽ zarz±dzaj±cego gospodarstwem i służby potrzebnej do prowadzenia robót, dozoru bydła itp. Oprócz tego w obszerniejszem znaczeniu obejmuje ta nazwa i cały obszar gruntów, których uprawa i zbiory koncentruj± się w folwarku. Sama nazwa już ¶wiadczy, że zakładanie folwarków rozpoczęło się w czasach historycznych razem z organizowaniem gmin wiejskich na sposób niemiecki i tworzeniem się nowej hierarchii społecznej przez wydzielanie się stopniowe klasy dziedzicznych wła¶cicieli ziemi, stanowi±cej pierwotnie wspóln± własno¶ć całego opola czy też wsi. Folwarki powstawały na ziemiach nadawanych przez ksi±ż±t duchowieństwu, klasztorom i ¶wieckim osobom. Uprawiała je w czę¶ci ludno¶ć wsi, na której terytoryum wyznaczono nadanie, w czę¶ci za¶ umy¶lnie osadzani koloni¶ci. Brak r±k do pracy i kapitałów potrzebnych na urz±dzenie większego gospodarstwa był powodem, iż w XV wieku F. zwykle miewał niewielki obszar, tak, iż w jednej wsi spotykamy po kilka folwarków, a Długosz uważa zbiór 116 kóp pszenicy (w 1456 r.) za co¶ niesłychanego, nieprawdopodobnego. Za wzrostem znaczenia szla­ch­ty i przewagi jej nad ludem F. zwiększał znacznie swój obszar przez zakupywanie sołtystw, rugowanie kmieci z łanów, karczowanie lasów itp. Tam gdzie miejscowe warunki temu sprzyjały, jak na Ukrainie, powstawały i dot±d istniej± folwarki olbrzymich prawdziwie rozmiarów. Br. Ch.

Folwark Stary, ob. Stary Folwark (t. XI).

Folwarki 1.) Dolne, ob. Biełanówka. 2.) F. Małe, w¶, pow. bia­ło­sto­c­ki, gm. Zabłudów, 16 w. od Bia­łe­go­sto­ku, 587 dz. wło¶c. 3.) F. Wielkie (ob. t. II, 397, mylnie pow. bielski), w¶, tamże, 18 w. od Bia­łe­go­sto­ku, 810 dz. wło¶c., 64 dz. dwor.

Fornetka, w¶, pow. suwalski, gm. Zaboryszki, par. Puńsk. W 1827 r. było tu 18 dm., 170 mk.; obecnie liczy 32 dm., 260 mk.

Fornhejtyszki, w¶, pow. maryampolski, gm. Aleksota, par. Godlewo, 1 dm., 38 mk.

Fralin al. Ewna, w spisie os. Frankpol, fol. w dobrach Albertyn, pow. słonimski. Na wschód od fol., pomiędzy rz. Szczar± i Łochow± 6 nasypów, maj±cych około 1 arsz. wysoko¶ci i do 20 kroków obwodu. Lud uważa je za mogiły Francuzów z r. 1812.

Franciszkowo 1.). w¶, pow. sierpecki, gm. Żuromin, par. Chamsk, zajmuje obszaru grun. wło¶c. 45 mr. Folw. należał do wsi Poniatowo, liczy 134 mk., 11 bud. mieszk., 667 mr. gruntu, płodozmian 11-polowy. 2.) F., w¶, pow. lipnowski, gm. Skępę, par. Karnkowo. Leży nad jez. Radziochy. 3.) F., folw. poproboszczowski, pow. rypiński, gm. Płonne, par. Radomin, 1 dom, 2 mk., 125 mr. gruntu (89 mr. ornego). 4.) F., folw., pow. kalwaryjski, gm. Janów, par. Kalwarya. Ma 3 dm., 13 mk.

Franciszkowo 1.), folwark dóbr rycer. w War­sze­wi­cach, pow. to­ruń­ski, budynki 2, dom mieszk. 1, kat. 8, parafia i poczta Cheł­mia, Koń­cze­wi­ce. 2.) F., niem. Franz­dorf, pow. ¶wie­cki, folw. należ±cy do dóbr rycersk. w Bu­kó­w­cu, obszaru ziemi obejmuje mr. 1457, budynk. 18, dm. mieszk. 8, kat. 82, ewang. 33. Parafia ¦wie­ka­to­wo, szkola Kru­po­cin, poczta Szwarc­kop (Brunstplatz). R. 1859 posiadacz hr. Czap­ski w Bu­kó­w­cu, obecnie Ar­ciń­ski. Cegielnia F., nalez±ca do folwarku Fran­cisz­ko­wo, r. 1868 miała budyn. 3, dom mieszkalny 1, ewang. 11. 3.) F., folw. należ±cy do dóbr w Ra­da­w­ni­cy, pow. zło­tow­ski, nowo założony po r. 1766, w okolicy nieco odległej, lesistej, przeszło 1 milę od Zło­to­wa, aż do roku 1866 znajdował się w posiadaniu Gra­bow­skich, następnie nabyty przez znanego przedsiębiercę Strous­berga. Parafia i szkola w Ra­da­w­nicy, poczta w Jas­tro­wie. Obszaru ziemi zajmuje mr. 1597, zabudow. 12, dom. mieszk. 4, kat. 34, ewang. 69. 4.) F., niem. Franziszkowen, folw., pow. lecki, st. p. Zelki. K¶. F.

Franckabuda, Fr±ckabuda, w¶, pow. władysławowski, gm. Le¶nictwo, par. Władysławów. Liczy 13 dm., 114 mk.; odl. 13 w. od Władysławowa.

Franckow± Buda, w¶, pow. sokólski, gm. Trofimówka, 25 w. od Sokółki, 234 dz.

Frankenorth, (niem.), folw., pow. węgoborski, st. p. Kruklanki.

Frankowo 1.) chutor w dobrach Jeziernica, pow. słonimski. 2.) F., fol. dóbr Kwatery, pow. wołkowyski. 3.) F., w spisie z r. 1892 Franko, dobra, pow. kowieński, gm. Rumszyszki (10 w.), 31 w. od Kowna.

Franopol 1.) fol. dóbr Juchnowiec, powiat bia­ło­sto­c­ki. 2.) F., w¶ i dobra, pow. brzeski gub. grodz., gm. Radwanicze, 32 w. od Brze¶cia. W¶ ma 668 dz.; dobra w czę¶ci So­ło­do­wych 728 dz. i w czę¶ci Isajewych 125 dz. 3.) F., os., pow. kob­ryń­ski, gm. Ho­ro­dec, 17 w. od Kob­ry­nia, z os. Ka­mień Kró­le­w­ski i Wy­go­da ma 140 dz. 4.) F. Wieżki, dobra, pow. prużański, gm. Murawjewska, 42 w. od Prużany, własno¶ć Jas­trzę­b­skich, 64 dz. 5.) F., dobra, pow. no­wo­alek­san­dro­w­ski, gm. An­to­le­pty (5 w.), 25 w. od mta pow., własno¶ć Chlu­dziń­skich, 285 dz. Nie było tu nigdy filii par. katol. Druja, lecz takowa znajdowała się w F., w pow. dzisieńskim. 6.) F., fol., pow. le­pel­ski, gm. Fra­no­pol. Zarz±d gminny we wsi Jur­ko­wa Stie­na. Fol. stanowi attyn. dóbr Ka­mień, własno¶ć Pa­ko­szów. Gmina obejmuje 21 miejscowo¶ci, maj±cych 523 dz. wło¶c. (obok 6 innych), 3,422 mk. wło¶cian, uwłaszczonych na 5,986 dzies. Nadto w gminie jest 837 dz. większej posiadło¶ci i 67 dz. cerk.

Franzdorf, (niem.), ob. Franciszkowo.

Franzdorf, (niem.) 1). folw. i cegielnia, pow. ¶wiecki, st. p. Szwarckop. 2.) F., w¶ i kol., pow, wystrucki, st. p. Grünheide.

Franzenshof, (niem.), 1.) fol w., pow. gierdawski, st. p. Klein-Gnie. 2.) F., folw., pow. człuchowski, st. p. Czarne.

Franziskowo (niem.), ob. Franciszkowo.

Franzkehmen, (niem.), inaczej Franzdorf (ob.), pow. wystrucki.

Frauenburg, Frauenbork (niem.), ob. Frombork i Warmia.

Fr±ckabuda, ob. Franckabuda.

Fr±cki, w¶ rz±dowa, pow. sejneński. gm. Pokrowsk, par. Krasnopol, przy uj¶ciu Wiersznianki do Czarnej Hańczy i przy trakcie z Augustowa do Sejn, ma 20 dm., 130 mk. Now.

Fr±czki, Fronczki, urocz. i fol., pow. bia­ło­sto­c­ki, gm. Krypno, 30 w. od Bia­łe­go­sto­ku, urocz. wraz z urocz. Chobotki ma 8 dz.; fol. należy do klucza zak±tkowskiego.

Freda Dolna, w¶ i folw., i F. Górna, wie¶, pow. maryampolski, gm. Freda, par. Godlewo. F. Dolna, w¶ liczy 2 dm., 64 mk., folw. 3 dm., 31 mk.; F. Górna 9 dm. i 180 mk. Dobra Freda składaj± się z folw. F. Górna, F. Dolna, Sieniawa i młynu Jesia tudzież wsi poniżej wyszczególnionych; od Suwałk w. 105, od Maryampola w. 49, od Kowna w. 3. Rzeka Niemen stanowi granicę północn±. Rozl. dworska wynosi mr. 4048, a mianowicie: folw. Freda Górna grunta orne i ogrody mr. 760, ł±k mr. 86, pastwisk mr. 20, wody mr. 9, zaro¶li mr. 114, nieużytki i place mr. 50, razem mr. 1039; płodozmian 9-polowy, bud. murow. 16, drew. 7; folw. Freda Dolna grunta orne i ogrody mr. 76, ł±k mr. 6, pastwisk mr. 34, wody mr. 84. zaro¶li mr. 6, nieużytki i place mr. 53, razem mr. 260, bud. mur. 2, drew. 3; folw. Sieniawa grunta orne i ogrody mr. 189, ł±k mr. 21, wody mr. 1, zaro¶li mr. 13, nieużytki i place mr. 11, razem mr. 235; płodozmian 5-polowy, bud. mur. 4, drew. 1; młyn Jesia grunta orne i ogrody mr. 52, ł±k mr. 17, wody mr. 6, zaro¶li mr. 28, nieużytki i place mr. 20, razem mr. 124, bud. mur. 2, drew. 5; lasu w ogóle jest mr. 2390; oprócz powyższych wyszczególnień: gorzelnia, młyn parowy, młyn wodny, folusz. Droga żelazna przechodzi przez terytoryum dóbr. W¶ Freda Dolna osad 3, gruntu mr. 2; w¶ Janucie os. 40, gruntu mr. 749; w¶ Budry os. 9, gruntu mr. 150; w¶ Wejwery os. 55, gruntu mr. 1319; w¶ Grabowo os. 24, gruntu mr. 531; w¶ Garonczyszki os. 5, gruntu mr. 34; w¶ Giera os. 15, gruntu mr. 383; w¶ Gorzyce os. 17, gruntu mr. 441; w¶ Dygra os. 30, gruntu mr. 732; w¶ Długa os. 39, gruntu mr. 1003; w¶ Dziewogola os. 45, gruntu mr. 936; w¶ Dębowo os. 1, gruntu mr. 49; w¶ Je¶cie os. 14, gruntu mr. 10; w¶ Żukle v. Pilwa os. 11, gruntu mr. 26; w¶ Żegaryszki os. 13, gruntu mr. 30; w¶ Karkasy os. 17, gruntu mr. 37; w¶ Kępiszki os. 47, gruntu mr. 914; w¶ Mitkuny os. 19, gruntu mr. 508; w¶ Mazuryszki os. 22, gruntu mr. 572; w¶ Mostajce os. 19, gruntu mr. 305; w¶ Mauryce os. 29, gruntu mr. 670; w¶ Marywil os. 3, gruntu mr. 2; w¶ Polesie os. 44, gruntu m. 1296; w¶ Poderyszki os. 47, gruntu mr. 1145; w¶ Pożery os. 33, gruntu mr. 753; w¶ Porzecze os. 32, gruntu mr. 548; w¶ Pobsztunie os. 26, gruntu mr. 469; w¶ Podyczupie os. 38, gruntu mr. 855; w¶ Pietkieliszki os. 20, gruntu mr. 497; w¶ Powice os. 11, gruntu mr. 228; w¶ Pomejszupie os. 6, gruntu mr. 63; w¶ Pobaliszki os. 10, gruntu mr. 221; w¶ Polesie os. 19, gruntu m. 523; w¶ Nowotwór os. 9, gruntu mr. 46; w¶ Rożyszki os. 16, gruntu mr. 324; w¶ Poniemoń os. 22, gruntu mr. 482; w¶ Pokichle os. 26, gruntu mr. 476; w¶ Rynkupy os. 21, gruntu mr. 585; w¶ Rasznowo os. 16, gruntu mr. 319; w¶ Stanajce os. 37, gruntu m. 658; w¶ Skierdupie os. 9, gruntu mr. 103; w¶ Twarkiszki os. 57, gruntu mr. 1185; w¶ Tełajcie os. 15, gruntu mr. 187; w¶ Tarputyszki os. 12, gruntu mr. 258; w¶ Czarna Buda os. 31, gruntu mr. 668; w¶ Taboryszki v. Bojary os. 3, gruntu mr. 18; w¶ Sznury os. 15, gruntu mr. 101; w¶ Szyłele os. 16, gruntu mr. 674; w¶ Jurgieniszki os. 61, gruntu mr. 1064; w¶ Bielewicze os. 18, gruntu mr. 430; w¶ Borowszczyzna os. 21, gruntu mr. 136; osada miejska Godlewo os. 88, gruntu mr. 90; w¶ Giwa os. 37, gruntu mr. 57; osada miejska Aleksota os. 137, gruntu mr. 62; osada miejska Maryanka os. 64, gruntu mr. 50. (Nadmienia się, iż do roku 1872 dobra Freda były większych obszarów, gdyż rozdzielone zostały na trzy czę¶ci). Gmina F. liczy lud. 6426, rozległo¶ci 18290 mr., s±d gm. okr. III w Godlewie, st. p. Wejwery. W skład gm. wchodz±: Budry, Cegielnia, Długa, Dygry, Freda Dolna, F.-Górna, Godlewo, Godlewo poparafialne, Grabowo, Janucie, Jessia w¶ i młyn, Jodżemie, Jurajtyszki, Jurgieniszki, Józefowo, Kalinowo, Karkazy, KaĽmierzowo, Kępiszki, Marwil w¶ i folw., Michałowo, Mostajcie, Naugardyszki, Olszany, Piwicie, Pojenie, Polesie, Pomejszupie, Poniemoń Dolny, Powicie, Powicie-Rynkuńskie, Rasznowo, Rożyszki, Rynkuny, Sieniawa, Spryndyszki, Stanajcie, Sznury, Tabun-cegielnia, Tełajcie, Twarkiszki, Wójtopól, Wiciuny Prywatne, W-Rz±dowe, Zagroda i Za¶cianki. Br. Ch. i A. Pal.

Freiberg (niem.), w¶, pow. gołdapski, st. p. Kiauten.

Freihof (niem,) 1.). folw., pow. ¶więtosiekierski, st. p. Hermsdorf. 2.) F., os., pow. ragnecki, st. p. Szyle.

Frelichy, niem. Froehlichen, w¶, pow. jańsborski, st. p. Biała.

Frenzelhof (niem.), folw., pow. maryampolski, gm. Poniemoń-Pożaj¶cie, par. Poniemoń. Ma 4 dm., 75 mk.

Freudenberg (niem.), 1.) folw., pow. wystrucki, st. p. Dydławki. 2.) F., folw., pow. welawski, st. p. Grünhayn. 3.) F., Radosna-góra? w¶, pow. szczycieński, st. p. Szczytno. 4.) F., w¶, pow. reszelski, st. p. Jeziorany.

Freudenhoeh (niem.), w¶, pow. g±biński, st. p. G±bin.

Freywalde (niem.), folw., pow. wystrucki. st. p. Georgenburg.

Friedenberg (niem.), w¶ ze st. poczt., pow. gierdawski, 323 mk.

Friedensdorf (niem.), w¶, pow, olecki, st. p. Kowale. [Między Szarejkami a Kilianami, dzi¶ nie istnieje.]

Friedenshof (niem.), dobra, pow. gierdawski, st. p. Nordenburg.

Friedrichsberg (niem.), 1.) dobra, pow. rastemborski, st. p. Dryfort. 2.) F., w¶, pow. elbl±ski, st. p. Grunowo. 3.) F., w¶, pow. olecki, st. p. G±ski. 4.) F., domena, pow. darkiemski, st. p. Kleszczewo. [W obw. kaliningradzkim ros. Псковское.] 5.) F., pow. z±dzborski, ob. Frydrychowo. 6). F., dobra, pow. labiewski, st. p. Laukischken. 7.) F., os., pow. królewiecki, st. p. Lindenau. 8.) F., os., pow. ostródzki, st. p. Łukta. 9.) F., dobra, pow. królewiecki, st. p. Metgethen. 10.) F., dobra, pow. szczycieński, st. p. Pasym. 11.) F., w¶, pow. olecki, st. p. Wieliczki. [Na płn. od Puchówki, dzi¶ jej płn. czę¶ć.]

Friedrichsdorf (niem.) 1.) ob. Sitno, czę¶ć. 2.) F., w¶, pow. welawski, st. p. Fryl±d. 3.) F., w¶, pow. gierdawski, ob. Baragin. 4.) F., w¶, pow. labiewski, st. p. Mehlauken. 5.) F., w¶, pow. labiewski, st. p. Nemonien. 6.) F., w¶, pow. darkiemski, st. p. Trempen. 7.) F., (Gross i Klein), w¶, pow. żuławski, st. p. w miejscu. Jestto w¶ ko¶cielna, w równinie piaszczystej, któr± jednak wiosn± i jesieni± użyzniaj± wylewy zat. kurońskiej. Ma 131 mk. ewang., mówi±cych po litewsku. J. B.

Friedrichsfelde (niem.), 1.) folw., pow. darkiemski, st. p. Abeliszki. 2.) F., w¶, pow. węgoborski, st. p. Budry. [Por. z poz. 4.] 3.) F., folw., pow. darkiemski, st. p. Darkiejmy. 4.) F., albo Gnuetteln, folw., pow. darkiemski, st. p. Launingken. [Dzi¶ nie istnieje, na zach. od Ołownika (Launingken). Por. z poz. 2.] 5.) F., le¶nictwo, i F. albo Chochół (ob.), w¶, pow. szczycieński, 142 mk., st. p. 6.) F., w¶, pow. labiewski, st. p. Gross-Baum. 7.) F., w¶, pow. g±biński, st. p. G±bin. 8.) F., w¶, pow. gierdawski, st. p. Gierdawy. 9.) F., os., pow. mor±ski, st. p. Quittainen. 10.) F., os., pow. ko¶cierski, st. p. Skarszewy.

Friedrichsflur (niem.), os., pow. gierdawski, st. p. Nordenburg.

Friedrichsgabe (niem.), dobra, pow. wystrucki, st. p. Jodlauken.

Friedrichsheide (niem.), 1.) w¶, pow. licbarski, st. p. Amsdorf. 2.) F., pow. olecki, ob. Gajrówka lub Gerejówki [Także Friedrichsheyde, dzi¶ Gajrowskie].

Friedrichshof (niem.) 1.) nowa osada (Neusasserei), pow. kartuski, blisko żwirówki gdańsko-ko¶cierskiej, założona na wyciętym lesie stęgwałdzkim r. 1801, należy jako wybudowanie do wsi zwanej Weismist. Przed kasat± klasztorów należała do 00. jezuitów w Szotlandzie przy Gdańsku, którzy obszerne te dobra i bory stęgwałdzkie nabyli r. 1617 od Krysztofa Borzewicza za zł. 31000. Osada Fr. obejmowała r. 1869 obszaru ziemi mórg 215, wło¶cian 5, ogrodn. 4; katol. 12, ewang. 64, domów mieszk. 11. Parafia Pręgowo, szkoła Marszewska góra (Marschauerberg), poczta Przywidz (Mariensee). Odległo¶ć od Kartuz 2¾ mili. 2.) F., dobra, pow. ¶więtosiekierski, st. p. Lichtenfeld. 3.) F., folw., pow. ¶więtosiekierski, st. p. Brandeuburg. 4.) F., os., pow. kartuski, st. p. Kartuzy, należy do Szarłat. 5.) F., folw., pow. iławski, st. p. Kryżbork. 6.) F., folw., pow. suski, st. p. Iława niemiecka. 7.) F., os., pow. pasłęcki, st. p. Güldenboden. 8.) F., folw., pow. żuławski, st. p. Koschlau. 9.) F., folw., pow. wystrucki, st. p. Wystruć. 10.) F., dobra i os., pow. królewiecki, st. p. Królewiec. 11.) F., folw., pow. chojnicki, st. p. Chojnice. 12.) F., os., pow. wej­he­row­ski, st. p. Kro­ko­wo. 13.) F., os., pow. fyszhuski, st. p. Laptau. 14.) F., folw., pow. pasłęcki, st. p. Lauck. 15.) F., os., pow. pasłęcki, st. p. Młynary. 16.) F., folw., pow. człuchowski, st. p. Człuchowo. 17.) F., dobra, pow. darkiejmski, st. p. Trempen. 18.) F., os., pow. kartuski, st. p. Wygoda. 19.) F., folw., pow. iławski, st. p. Wildenhoff. [Także: 1.) os. w pow. gołdapskim, tuż przy granicy, na płn. od Białych Jeziorek, w ⅔ drogi między Cisówkiem i Zawiszynem (Katharinenhof/Catharinenhof). 2.) osada w pow. gołdapskim, między wsiami: Pogorzel i Dorsze.] K¶. F. i F. S.

Friedrichshoff (niem.) 1.) w¶, pow. ko¶cierski, st. p. Sulęcin. 2.) F., pow. gołdapski, ob. Frydrychowo. 3.) F., pow. szczycieński, ob. Rozogi. 4.) F., dobra, pow. szyłokarczemski, st. p. Jugnaten. 5.) F., folw., pow. gierdawski, st. p. Skandau 6.) F., pow. niborski, ob. Smolniki.

Friedrichsruh (niem.) 1.), folw., pow. darkiemski, st. p. Launingken. [Dzi¶ w obw. kaliningradzkim, tuż za granic±, na płn. od Ołownika (Launingken).] 2.) F., os., pow. żuławski, st. p; Heinrichswalde. 3.) F., folw., pow. ¶więtosiekierski, st. p. Eisenberg. 4.) F., folw., pow. welawski, st. p. Tapiawa. 5.) F., inaczej An-Baubeln, karczma pod Tylż±.

Friedrichswalde (niem.) 1.), w¶, pow. gołdapski, st. p. Grabowo. [1,5 km na płd. od wsi Nasuty, dzi¶ nie istnieje.] 2.) F., inaczej Tingen, dobra, pow. fyszhuski, st. p. Kranz. 3.) F., dobra, pow. wystrucki, st. p. W. Bubajny. 4.) F., folw., pow. ragnecki, st. p. Krupiszki. 5.) F., w¶, pow. labiewski, st. p. Mehlawischken. 6.) F., folw., pow. rastemborski, st. p. Rastembork. 7.) F., w¶, pow. ragnecki, st. p. Rautenberg. 8.) F., w¶, folw. i dobra, pow. królewiecki, st. p. Waldau. 9.) F., dobra, pow. królewiecki, st. p. Królewiec. 10.) F., pow. olsztyński, u Kętrz. Pokrzywy.

Friedrichswerder (niem.) 1.), pow. łecki, ob. Ostrów. 2.) F. lub Spirdindgswerder, ob. Czarcia góra.

Frischhaf (niem.), Frischer Haff (niem.) i Frische Nehrung (niem.), ob. pod art. ¦wieża zatoka.

Fritzendorf (niem.) 1.), w¶, pow. olecki, st. p. Ciche. [Na płd. od wsi Sokółki, dzi¶ nie istnieje.] 2.) F., folw., pow. darkiemski, st. p. Launingken. 3.) F., folw., pow. gierdawski, st. p. Skandau.

Frohnertswalde (niem.), w¶, pow. wystrucki, st. p. Puschdorf.

Fronczki, ob. Fr±czki.

Frydrychowo 1.) al. Bruki, niem. Friedricksbruch, w¶, pow. chełmiński, w nizinach po prawej stronie Wisły położona, opodal traktu bitego chełmińsko-ostromięckiego, 2 mile od Chełmna. Obszaru ziemi obejmuje mr. 2957, budynk. 171, dom. mieszk. 136, kat. 62. ew. 761. Parafia i poczta Unisław, szkoła w miejscu. Rocznego czystego dochodu liczono r. 1865 na 1130 tal. 2.) F., niem. Friedrichowen [Dzi¶ Wrotkowo.] lub Friedrichshof [Zapewne inna wie¶, por. przypis do Friedrichshof.], w¶, pow. gołdapski, st. p. Regiel. 3.) F., niem. Friedrichsberg, w¶, pow. z±dzborski, st. poczt. Rydw±gi. 4.) F., niem. Friedrichsdorf, ob. Rozogi.

Frydryków, Frydrykowo, por. Frydrychów, Frydrychowo.

Fryjska zatoka albo Fryska, ob. ¦wieża zatoka.

Fryszhaf, ob. ¦wieża zatoka.

Fuchsberg (niem.) 1.), folw., pow. ¶więtosiekierski, st. p. Bladiau. 2.) F., os., pow. fyszhuski, st. p. German. 3.) F., os., pow. braniewski, st. p. Gr. Rautenberg. 4.) F., dobra, pow. fyszhuski, st. p. Królewiec. 5.) F., w¶, pow. królewiecki, st. p. Loewenhagen. 6.) F., w¶, pow. stołupiański, st. p. Mehlkehmen.

Fuledy, Kętrz. Fuleda, niem. Faulheden, Faullehden, dobra w pow. leckim, st. p. Lec.

statystyka