Powrót 

Miejscowo¶ci Suwalszczyzny i ziem przyległych w końcu XIX wieku.

Wybór na podstawie „Słownika Geograficznego Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich“, tom XIII, XV.
Litera „U“.

Na skróty: Ucinki, Ulczyce, Ulkowce, Upedamiszki, Upustek, Usienniki, Ustanki, Ustronie, Uszmanda, U¶cianki, U¶cianniki, Utrata, Uwiesy, Uzdziejek, Uzdzienniki, Użukalnie.

Filtruj :


Ubogowizna, os., pow. maryampolski, gm. i par. Pilwiszki, odl. od Maryampola 28 w., ma 4 dm., 38 mk. W 1827 r. było 2 dm., 24 mk.

Ucinki, os., pow. augustowski, gm. Dowspuda, par. Raczki, 3 mk.

Udrupie, w¶, pow. kalwaryjski, gm. i par. Ludwinów, odl. od Kalwaryi 16 w., ma 19 dm., 55 mk.

Udrya, jezioro, w pow. kalwaryjskim, na obszarze dóbr t. n., ma 40 mr. obszaru. Por. Kowal.

Udrya, w¶ i folw. nad jeziorem t. n., pow. kalwaryjski, gm. i par. Udrya, odl. 47 w. od Kalwaryi, około 10 w. na płd. od Balwierzyszek. Posiada ko¶ciół par. drewniany i szkołę pocz±tkow±. W¶ ma 9 dm., 102 mk.; osada wło¶c. oddzielna 1 dm., 12 mk.; folw. 5 dm., 16 mk. W r. 1827 było 9 dm., 106 mk. W r. 1867 folw. rz±dowy U. przył±czony został do majoratu rz±d. Kopsodzie. Dawniej U. należała do dóbr ststwa balwierzyskiego, którego posiadacze Gosiewscy założyli tu w r. 1623 parafię i wznie¶li ko¶ciół. U. par., dek. Kalwaryjski, 3608 dusz. U. gmina ma 3557 mk. (30 prot., 42 żyd.). 10,416 mr. obszaru. S±d gm. okr. IV i st. poczt. w Olicie o 12 w. W skład gm. wchodz±: Biernatowszczyzna, Bortkuniszki, Butrymiszki, Cybulaki, Czyżyki, Dusielniki, Jackuny-Prywatne, J.-Rz±dowe, Kabiny, Karkliny, Kielick (Kelig) folw., Kiermeliszki, Kiszkis, Kole¶niki, Markowszczyzna, Pierszajki, Podudrya, Pokoszewo, Popoje, Promież, Skrawdzie, Strogiszki, Szpitalniszki, Szugżdele, ¦wirniszki, Tamuliszki, Tejpiny, w¶ i folw., Udrya, w¶ i folw., Wygoda i Żegary. Br. Ch.

Uhły, […] 4.) U., uroczysko, powiat grodzieński, w 5 okr. pol., gm. Ber­szty, o 69 w. od Grodna.

Ukazówka, os. wło¶c., pow. kalwaryjski, gm. Kalwarya, par. Bartniki, odl. od Kalwaryi 8 w., ma 4 dm., 25 mk.

Ulanówka, w¶, pow. kalwaryjski, gm. Kirsna, par. Urdomin, odl. od Kalwaryi 18 w., ma 5 dm., 38 mk.

Ulazy, w¶, pow. grodzieński, w 3 okr. pol., gm. Gudziewicze, o 47½ w. od Grodna.

Ulczyce, w¶, pow. sejneński, gm. Kudrany, par. Liszkowo, odl. od Sejn 54 w., ma 11 dm., 109 mk.; mieszka tu drobna szla­ch­ta. W 1827 r. 9 dm., 56 mk.

Uliszki 1.) trzy osady, pow. kalwaryjski, gm. nadniemeńska, par. Rumbowicze, odl. od Kalwaryi 62 w. Nosz± nazwy od wła¶cicieli a) U. Ponganisa maj± 4 dm., 15 mk.; b) U. Wi¶niewskiego 2 dm., 8 mk.; c) U. Zabite 3 dm., 14 mk. 2.) U., fol. i os., pow. sejneński, gm. i par. ¦więto Jeziory, odl. od Sejn 30 w., ma 1 dm., 17 mk.

Ulkowce, też Ukowce, w¶, pow. augustowski, gm. i par. Balla Wielka, odl. od Augustowa 53 w., przy trakcie z Grodna do Sopoćkiń, maj± 15 dm., 76 mk. W 1827 r. było 8 dm., 47 mk., par. Teolin.

Ulmery al. Jatwiezk, fol., pow. grodzieński, w 4 okr. pol., gm. Ka­mion­ka, o 52 w. od Grodna.

Ułówka, czę¶ć jeziora La¶miady, w pow. łeckim. Uchodzi do niej rzka Gawlik.

Undega, rzeczka, bierze pocz±tek pod Wo­je­wo­dzi­nem, w pow. szczuczyńskim, płynie ku wschodowi przez Łę­ko­wo, Kas­pe­ro­wo i pod Rud± uchodzi do Dybły [dzi¶ rów Binduga] (dopł. Ełku) z lew. brzegu. Długa 6 w. J. Bliz.

Ungaryn, fol., pow. kalwaryjski, gm. Ludwinów, par. Maryampol, (o 5 w.), odl. od Kalwaryi 12 w., ma 9 dm., 37 mk., 645 mr. (540 mr. roli, 69 mr. ł±k, 36 nieuż.), 15 bud. murow., 4 drewn., wiatrak. W 1827 r. było 2 dm., 31 mk.

Upedamiszki al. Tuniszki, w¶, pow. gołdapski, niedaleko od granicy; 1785 r. 10 dym.

Upie, litew. = rzeka, zdrobniałe upale, upiele, upielis, upienis, w poł±czeniu tworzy liczne nazwy miejscowo¶ci w ziemiach zamieszkałych przez plemię litewskie, wskazuj±c położenie nad rzeczk±.

Upustek, os. le¶. i kol., pow. augustowski, gm. i par. Szczebro Olszanka, odl. od Augustowa 15 w.; kol. 1 dm., 10 mk.; os. le¶. 1 dm., 8 mk.

Urbanki, niem. Urbanken, w¶, pow. oleckowski (Pr. wsch.), niedaleko od granicy; r. 1558 założyli j± Urban Moeller i Tomasz Łoj na 6 włókach. W 1785 r.: 8 dym.; r. 1867 miała 13 dym. i 99 mk. (90 Polaków, 9 Niemców; 7 katol., 92 luter.). J. Zem.

Urbanówka, miejscowo¶ć pod Grodnem, przy trakcie do Li­dy (ob. Grodno, II, 831).

Urbanty, w¶, pow. władysławowski, gm. Le¶nictwo, par. Władysławów (odl. 11 w.), ma 9 dm., 89 mk. W 1827 r. 8 dm., 76 mk.

Urdomin, w¶ i folw., pow. kalwaryjski, gm. i par. Urdomin, odl. od Kalwaryi 21 w., posiada ko¶ciół par. murowany, urz±d gm.; w¶ ma 5 dm., 10 mk.; folw. 9 dm., 36 mk., piękny ogród z oranżery± i budowle murowane. W 1827 r. 26 dm., 245 mk. Fol. U. w r. 1889 rozl. mr. 696: gr. or. i ogr. mr. 503, ł±k mr. 147, past. mr. 23, nieuż. mr. 23; bud. mur. 10, drewn. 10; płodozm. 9-pol., pokłady torfu. Do folw. poprzednio należały wsi: w¶ U. os. 22, mr. 64; Chor±życe os. 33, mr. 1083; Nierowce os. 4, mr. 5; Mejszyny os. 33, mr. 704; Łapiszki os. 9, mr. 465; Michniszki os. 27, mr. 609; Szostaków os. 8, mr. 241; Cieszniszki os. 2, mr. 61; Gumbele al. Humbele os. 6, mr. 298: Błudziszki os. 2, mr. 153; Bełdowo os. 7, mr. 21; Szokalszczyzna os. 7, mr. 20; os. Dziemborów mr. 56. W pobliżu wsi, na wzgórzu, resztki starego grodu litewskiego; wał z kamieni spojonych z pomoc± mchu. Rysunek tej góry podał „Tygod. Illustr.“ (r. 1867, t. XV). Ko¶ciół i parafię erygowali tu r. 1592 Mossalscy. U. par., dek. kalwaryjski, 6014 dusz. U. gmina należy do s±du gm. okr. I w Kalwaryi (tamże st. pocz.), ma 17,182 mr. obszaru i 5180 mk. (¶ród stałej ludno¶ci 162 praw., 228 prot., 331 żyd.). W skład gminy wchodz±: Bagatela, Bałabosta, Bełdowo, Bewirsze, Bielańce, Budwiecie, Budwieciszki, Bułhakowsk, Cie¶niszki, Chor±życe, Derwińce, Dziemborowo, Felicyanowo, Gumbele, Hurciszki (Garciszki), Inkiszta, Jelwieryszki, Karkliniszki, Kiejetutyszki, Kibarty, Kirsna Ostrów, Kir¶nianka, Łanielki, Ł±czka, Mejszyny, Michniszki, Mostówka, Nierowce w¶ i folw., Pogrudy, Poluńce, Resurs folw., Strumbogłów, Szokalszczyzna, Szwedokampie, Trakiszki, Urdomin, Urdominka, Wasiliszki, Wierzboły, Widzgajły, Wilcza, Wingrańce i Zielonka. Br. Ch. [Rudamina.]

Urdominka, w¶, pow. kalwaryjski, gm. Urdomin, odl. od Kalwaryi 21 w., ma 23 dm., 273 mk.

Urlikis, os., pow. władysławowski, gm. ¦wiatoszyn, par. Iłgowo, odl. od Władysławowa 40 w.; 1 dm., 21 mk. W 1827 r. 1 dm., 10 mk.

Urniszki, fol. dóbr Giełgudyszki Dolne, w pow. władysławowskim.

Urszule Pudziszki, pow. wyłkowyski, ob. Pudziszki 3.). W 1827 r. był 1 dm., 4 mk.

Urwinie, w¶, pow. władysławowski, gm. i par. Gryszkabuda, odl. od Władysławowa 19 w., ma 11 dm., 136 mk. W 1827 r. 11 dm. Wchodziła w skład dóbr rz±dowych Le¶nictwo.

Usiejnie, w¶ nad rzk± Nopajtis, pow. władysławowski, gm. Le¶nictwo, par. Władysławów (odl. 5 w.), ma 18 dm., 179 mk. W 1827 r. było 17 dm., 135 mk. Wchodziła w skład dóbr rz±d. Le¶nictwo.

Usienniki, w¶, pow. augustowski, gm. Wołowiczowce, par. Teolin, odl. od Augustowa 52 w., leży na wschód od Sopoćkiń, ma 12 dm., 113 mk.

Usnarz, rzeczka, w gub. grodzieńskiej, lewy dopływ ¦wisłoczy.

Usnarz 1.) w¶ i dobra, pow. grodzieński, w 2 okr. pol., gm. Kry­n­ki. o 39 w. od Grodna, posiada ko¶ciół katol. p. w. Podwyższenia Krzyża ¶w., z drzewa wzniesiony w 1795 r. przez obywatela Pan­ce­rzyń­skie­go, filialny parafii Indura. 2.) U., dobra, tamże, o 41 w. od Grodna. 3.) U., dobra, pow. sokólski, w 1 okr. pol., gm. Zubrzyca., o 19 w. od Sokółki.

Usnarz 1.) Makarowski, fol., pow. grodzieński, Ro­sen­blu­mów, 420 dz. 2.) U. Murowany, tamże, Cze­czo­tów 221 dz., Pach­nie­w­skich 108 dz. i Po­łu­bi­ń­skich 171 dz. W r. 1558 sioło służebne Usnara, w wójtowstwie skre­b­la­c­kiem, ekon. grodz., miało 40 włók gruntu dobrego, w tem 15 osadnych. Dochód czynił 22 kóp 39 gr., nadto 30 beczek owsa i za odwóz od beczki po 5 gr., czyli 2 kóp 20 gr. 3. U. Górny i Dolny, oko­li­ca szlach., pow. sokólski, gm. Zubrzyca, 183 dz. 4.) U. Ludwinopol, fol., tamże, Miecz­kow­skich, 220 dz. 5.) U. Nosowicze, w¶ i fol., tamże. W¶ 162 dz.; fol. Zu­be­le­wi­czów, 283 dz.

Usnor, w¶, pow. sokólski, w 1 okr. pol., gm. Zubrzyca, o 20 w. od Sokółki.

Usowicze, 1.) w¶, pow. bia­ło­sto­cki, w 2 okr. pol., gm. Bia­ło­s­to­czek, o 9 w. od Bia­łe­go­sto­ku. 2.) U., za¶c., pow. po­nie­wie­s­ki, w 4 okr. pol., o 79 w. od Po­nie­wie­ża.

Usranki, wzgórze i w¶, w pow. leckim, ob. Uszranken.

Ussy, w¶ nad rz. Cesark± (Sesark±), pow. władysławowski, gm. Zyple, par. Łuksze, odl. od Władysławowa 25 w., ma 13 dm., 117 mk. W 1827 r. 14 dm., 126 mk.

Ustanki al. U¶ciaki, w¶, pow. augustowski, gm. Bargłów, par; Augustów (odl. 10 w.), ma 19 dm., 190 mk.

Ustronie […] 9.) U., w¶ i folw., pow. suwalski, gm. Sejwy, par. Kaletnik. odl. od Suwałk 17 w. W¶ ma 4 dm., 39 mk.; kol. 3 dm., 26 mk. W 1827 r. 3 dm., 17 mk. [Także Ustronie Russkie – na zachód od jez. Boksze, Ustronie Polskie – bardziej na płd, dzi¶ nie istniej± (teren wsi Boksze Nowe).] 10.) U., fol., pow. suwalski, gm. Kuków, par. Suwałki, odl. od Suwałk 5 w., ma 2 dm., 9 mk. [Dzi¶ nazwa nie istnieje, miejsce położone u wyjazdu z Suwałk do Augustowa w pobliżu zajazdu, w XIX w. po zach. stronie traktu istniała oberża.] 11.) U., folw. nad rz. Marych±, pow. sejneński, gm. i par. Kopciowo, odl. od Sejn 21 w., 1 dm., 6 mk. Folw. ten, w r. 1871 oddzielony od dóbr Hołny Wolmera, rozl. mr. 4267: gr. or. i ogr. mr. 1162, ł±k mr. 50, past. mr. 551, lasu mr. 2489. zaro¶li mr. 4. nieuż. mr. 11; bud. drewn. 4; las urz±dzony, pokłady torfu. [Po stronie litewskiej, naprzeciw le¶niczówki Szlamy, u trójstyku granic Polski, Litwy i Białorusi.] Br. Ch.

Usza […] 12.) U., karczma, w okolicach Nowogródka, upamiętniona przez Mickiewicza, w poemacie „Pan Tadeusz“. Karczma ta wybran± została na miejsce pojedynku pomiędzy Dowejk± a Domejk± („Zgoda! wrza¶li: czas? — jutro, miejsce — karczma Usza“). […] J. Krz. - A. Jel.

Uszballen (litewskie, znaczy za „bagnem położone“) […] 7.) U. al. Skabeiken al. Szobeiken, w¶, pow. g±biński 8.) U. al. Gruenhof, le¶nictwo, w pow. g±bińskim, leży pod Buglien. […]

Uszdumblen al. Gross-Dumbeln, w¶ w powiecie gołdapskim (Pr. wsch.).

Uszelksnen (Uszelxnen) 1.) w¶, w pow. ragneckim, nazwana też Kudlanken. 2.) U. (Uszalksnen), w¶, w pow. pilkałowskim (Pr.wsch.).

Uszeszern 1.) w¶, w pow. wystruckim. 2.) U. (Uszaeszern), w¶, w pow. ragneckim, nazwana też Krebszen; w przeszłym wieku znajdujemy też formę Uszeggern.

Uszkiertule al. Uskurtule, w¶, pow. władysławowski, gm. Le¶nictwo, par. Władysławów (odl. 8 w.), ma 6 dm., 60 mk. W 1827 r. było 6 dm., 51 mk.

Uszkir¶cie, w¶, pow. maryampolski, gm. Szumsk, par. Giże, odl. od Maryampola 7 w., ma 10 dm., 74 mk. W 1827 r. 3 dm., 21 mk.

Uszkurajeie, w¶, pow. wyłkowyski, gm. Kibarty, par. Olwita, odl. od Wyłkowyszek 13 w., ma 5 dm., 47 mk. W 1827 r. 13 dm., 111 mk.

Uszmanda, w¶, pow. suwalski, gm. i par. Wiżajny, odl. od Suwałk 27 w., ma 8 dm., 69 mk. [Wcze¶niej Budziszki wiżaynskie.]

Uszpiaunie, w¶ nad rzk± Nopaitis, pow. władysławowski, gm. Le¶nictwo, par. Władysławów (odl. 5 w.), 12 dm., 133 mk. Jedna z osad wło¶ciańskich stanowi folw., maj±cy 107 mr. (71 roli, 19 ł±k). W 1827 r. 12 dm., 110 mk.

Uszpilwie, os., pow. maryampolski, gm. i par. Pilwiszki, odl. od Maryampola 23 w., ma 2 dm., 32 mk. W 1827 r. 2 dm., 21 mk.

Uszprudzie, może Uszpondzie, w¶, pow. maryampolski, gm. i par. Pilwiszki, odl. od Maryampola 27 w., ma 2 dm., 13 mk. W 1827 r. 2 dm., 22 mk.

Uszupoenen (t. j. za rzek± położone) 1.) w¶ i maj±tek, w pow. g±bińskim. [Dzi¶ w obw. kaliningradzkim ros. Заречье.] 2.) U. al. Zodeln, Zodczen, w¶, pow. gołdapski. [Dzi¶ w obw. kaliningradzkim.] 3.) U., w¶, pow. wystrucki. 4.) U. al. Baerenfang, w¶, pow. piłkałowski, po obu brzegach rzki Buduppe. 5.) U. al. Klein Puskeppeln, w¶, pow. ragnecki.

U¶cianek, Ustianok, uroczysko, pow. bia­ło­s­to­cki, w 3 okr. pol., gm. Ja¶­wi­le, o 58 w. od Bia­łe­go­sto­ku.

U¶cianki 1.) przyl. dóbr Grajewo, w pow. szczuczyńskim. 2.) U., w¶, pow. augustowski, gm. Bargłów, par. Augustów (o dł. 10 w.), ma 19 dm., 190 mk. W 1827 r. 14 dm., 82 mk.

U¶cianniki, w spisie urzęd. Usieniki, w¶, pow. augustowski, gm. Wołowiczowce, par. Teolin, odl. 52 w. od Augustowa, ma 12 dm., 113 mk. W 1827 r. 8 dm., 49 mk.

U¶cie, […] 2.) U., Stryjeńszczyzna, uroczysko, pow. sokólski, w 3 okr. pol., gm. Ostrów, o 30 w. od Sokółki. […]

Utalina, w¶ i Utalinka, os., pow. maryampolski, gm. Michaliszki, par. Igłówka, odl. od Maryampola 19 w. U. ma 4 dm., 35 mk., Utalinka 1 dm., 6 mk. W 1827 r. 1 dm., 25 mk. i 1 dm., 8 mk.

Utrata […] 11.) U., os., pow. suwalski, gm. Wólka, par. Bakałarzewo, odl. od Suwałk 19 w. [Przedmie¶cie Bakałarzewa, na zach. brzegu Rospudy.]

Uwiesy, w¶, pow. suwalski, gm. Czostków, par. Filipów, odl. od Suwałk 20 w., ma 3 dm., 11 mk. [Między wsi± Motule Stare a jez. Łanowicze.]

Uzbiereż, mylnie Uzbież (t. XII), pow. grodzieński.

Uzbież, uroczysko, pow. grodzieński, w 5 okr. pot, gm. Sobolany, o 42 w. od Grodna.

Uzdziejek, w¶, pow. suwalski, gm. Kadaryszki, par. Wiżajny, odl. od Suwałk 17 w., ma 34 dm., 226 mk. Wchodziła w skład dóbr rz±d. Kadaryszki. [Dzi¶ Udziejek, 1569: Awdzienieć; K. O. Falk podejrzewa Ľródłosłów jaćwieski.]

Uzdzienniki, w¶ nad jez. Gaładu¶, pow. sejneński, gm. Krasnowo, par. Łozdzieje, odl. od Sejn 15 w., ma 16 dm., 138 mk., 635 mr. W 1827 r. 10 dm., 93 mk. Wchodziła w skład dóbr rz±d. Krasnowo.

Użbaliszki, w¶, pow. maryampolski, gm. Wejwery, par. Skrawdzie, odl. od Maryampola 24 w., ma 5 dm., 56 mk. W 1827 r. 2 dm., 29 mk.

Użbole 1.) w¶, pow. maryampolski, gm. Michaliszki, par. Preny, odl. od Maryampola 34 w., ma 10 dm., 68 mk. W 1827 r. 7 dm., 36 mk. 2.) U., os., pow. maryampolski, gm. Chlebiszki, par. Płutyszki, odl. od Maryampola 28 w., ma 2 dm., 15 mk. W 1827 r. 1 dm., 3 mk., par. Preny. 3.) U., w¶, pow. kalwaryjski, gm. i par. Olita, odl. od Kalwaryi 53 w., ma 30 dm., 182 mk. W 1827 r. 14 dm., 102 mk. 4.) U., kol. wło¶c., pow. wyłkowyski, gm. i par. Wyłkowyszki (odl. 6 w.), ma 2 dm., 12 mk., 106 mr. (68 roli, 17 ł±k). W 1827 r. 1 dm., 9 mk. 5.) U., w¶, pow. wyłkowyski, gm. i par. Pojewoń, odl. od Wyłkowyszek 16 w., ma 16 dm., 144 mk., 555 mr. Wchodziła w skład dóbr Królowe Krzesło. W 1827 r. 14 dm., 132 mk. 6.) U., pow. wyłkowyski, ob. Juszczbole. 7.) U., pow. wyłkowyski, ob. Matławka. [Także wie¶ w gm. Gołdap; niem. Uschballen] Br. Ch.

Użmauda ob. Uszmanda.

[Użmanda ob. Uszmanda.] por. Usmaiten.

Użnagory, pow. wyłkowyski, ob. Użnogary.

Użnikis, os., pow. władysławowski, gm. Błogosławieństwo, par. Iłgowo. odl. od Władysławowa 35 w., 1 dm., 10 mk.

Użnogary, w r. 1827 Użnagóry, pow. wyłkowyski, gm. Pojeziory, par. Wyłkowyszki.

Użrudzie, os., pow. maryampolski, gm. Balwierzyszki, par. Gudele.

Użukalnie, w¶, pow. suwalski, gm. Maćkowo, par. Kalwarya (miasto pow.), odl. od Suwałk 31 w., ma 10 dm., 72 mk., 417 mr. Jedna z kolonii wło¶c. stanowi folw., maj±cy 93 mr. obszaru. W 1827 r. 7 dm., 81 mk. Wchodziła w skład dóbr rz±d. Krasnowo.

Użuple 1.) w¶, pow. maryampolski, gm. Poniemoń Pożaj¶cie, par. Pokojnie, odl. od Maryampola 56 w., ma 11 dm., 144 mk. W 1827 r. 7 d., 67 mk. 2.) U., fol. i w¶, pow. wyłkowyski, gm. i par. Pojewoń, odl. od Wyłkowyszek 19 w., ma 24 dm., 187 mk., 17 os., 603 mr. wło¶c. Wchodziła w skład dóbr rz±d. Pojewoń. W 1821 r. 21 dm., 158 mk.

statystyka