Aleksander Połujański:
„Wędrówki po guberni augustowskiej w celu naukowym odbyte”

 

SPIS RZECZY

Stronnica
  Wstęp 1
I. Szkic gubernji augustowskiéj. 3
II. Narodowość i stany gubernji. 13
III. Miasta: Zambrów, Wizna i Jedwabne. — Czerwony bór. —Kanał Augustowski. — Rzeki: Hańcza Czarna, Hańcza biała i Bobra.—Miasto Lipsk.—Wsie: Lubów, Krasnopol i Jeglówek. 28
IV. Kurpowie. — Część ich Nowogrodzka. — Bartnicy. — Bory, półbory i ćwierćbory—Upadek bartnictwa.—Rozporządzenie z r. 1837.—Różne zajęcia Kurpiów.—Prorocy.—Moralność i pobożność Kurpiów.—Strój ich.—Nowogród i Kolno. 46
V. Puszcza zielona schronieniem wygnańców z kraju.—Boje ze Szwedami.—Turośl.—Zrębiska.—Jezioro Serafin.—Kolno.—Język Kurpiów i pieśni ich.—Okolice Kurpiów z trzech stron.—Wsi szlacheckie.—Dobra Kisielnickich.— Sniadowo.—Wieś Szczepankowo.—Szczuczyn.— Legenda o Grajewie i pomnik obok.—Rajgród. 81
VI. Studzienniczna.—Osady dawnych osoczników leśnictwa przełomskiego.—Dawne ostępy.—  

II

Stronnica
  Wieś Święte-Jeziory.—Krzyże boruńskie.—Miasta: Wisztyniec, Wierzbołów, Władysławów i Sudargi. 108
VII. Ruiny dawnego zamku Surpile. — Szczepy narodu litewskiego: Gogi, Staki, Dziuki, Szaki, Zanawiki i Jadźwingowie. — Jeglówek wieś i Egle nimfa litewska. — Wsie Jegliniec i Urdomin. 127
VIII. Łowy króla Władysława Jagiełły w puszczy Uhoł. — Klasztor Kamedułów w Wigrach.— Proces Kiewliczów o doba Surplie. — Dyecezja wigierska i pierwszy jéj biskup Karpowicz. 151
IX. Jadźwingowie i Podlasianie.—Wsie podlaskie.—Zamek krzyżacki Methenburg zwany.—Ciechanowiec, Wysokie Mazowieckie i Sokoły.—Krasnybór.—Lipsk i Sopoćkinie.—Osady Jadźwingów i Rusinów.—Teolin.—Kopciów.—Jaminy, Raczki.—Bakałarzewo.—Filipów.—Przerośl.—Ubiór, zwyczaje i pieśni Podlasian i Rusinów. 182
X. Hańcza.—Cisowa Góra.—Francuzkie stanowisko.—Suwałki.—Źródło Stanisława Augusta.—Ksiądz Korzeniewski.—Wiejsieje, Liszków, Kryksztany, Sereje i Żylwa. 215
XI. Krasnopol.—Łoździeje.—Metele.—Cyganowo i Ajtwaras.— Pochodzenie obrazu Bogarodzicy trempińskiéj w Lubowie.—Mirosław i Bendry. 255
XII. Sejny 267
XIII. Obelia, Oniszki i Jackowo.—Niemonajcie, Olita, Rumbowicze.—Mogiły Litwinów przedchrześcijańskich w Warupiu i w Szwajcarji.—Wsie tatarskie i tatarzy na Litwie.—Zniemczały Litwin Nagis jest założycielem sekty Mukrów, któréj  

III

Stronnica
  powodzenie podobne do sekty Braci workowych.—Simno, Kułaki, Bartniki, Pojewoń, Graużyszki i Łankieliszki.—Słówko o gospodarstwie Niemców na Litwie. 292
XIV. Miasto Ludwinów.—Rzeka Dewinia czyli Bozka.—Sprawa Radoszewskiego z Boufałłem.—Szaniec Pliny.—Wsie: Dauksze i Skiersobole.—Miasto Preny.—Ignacy Szukszta.—Ślady dawnego mostu na Niemnie.—Wsie: Chlebiszki i Pokieuliszki.—Łąka Żylnitines pod opieką duchów zostająca.—Jezioro Prenłonkin.—Poszławanty.—Aleksota.—Zamki dawne nadniemeńskie.—Miasto Poniemoń i wieś Pożajście. 320
XV. Wiłkowyszki, Olwita, Giże, Szumsk, Pilwiszki i Antonowo.—Władysławów, Gryszkabuda, Zyple, Łuksze, Syntowty, Wysokaruda, góry czyli okopy szwedzko-litewskie.—Jezioro czyli bagno, Ażarelis zwane, w dawnéj puszczy kowieńskiéj, gdzie jest kraina podziemna, nad którą panuje spokojnie Strukis. 362
XVI. Szaki, Kidule, Szyłgale, Słowiki.—Zamek Sudarga.—Kajmele.—Zamek księcia Henryka bawarskiego, strzeżony przez białą dziewicę.—Giełgudyszki, Pokalniszki, Błogosławieństwo, Ponikie i Iłgów, Światoszyn, Wilkija, Junigeda lub Junda twierdza litewska.—Poniemoń Fergisa, Sapieżyszki, Dziewagoła, Altoniszki i Rogliszki miejsca bogom poświęcone.—Puszcza Dołhikut i Marwa. 382
XVII. Balwierzyszki.— Rzeki: Rawona, Wicia i Jesia w pstrągi obfitujące.— Źródła mineralne narewskie.— Pogiermoń, pomnik Karola Gustawa Henke.—Gaje i rzeki święte.—Grunta i rzeka do djabłów należące.— Kara przez Szwedów wymierzona za nierzetelny handel.— Boczkie-  

IV

Stronnica
  niki i Boczkienikiele.— Sobolany, Lepołaty, Obelino i Moroszkinie.— Lasy Wangos i Druski.— Ślady łożysk niedźwiedzich.— Taorukiemie, Pokojnie, Budry i Bojary, Dziewogoła. 405
XVIII. Skraudzie, Wejwery, Godlewo i Freda. — Rolnictwo, zwyczaje i pieśni ludu litewskiego. 420
XIX. Uzupełnienie i dokończenie. 445